Help, mijn paddock is een modderpoel!

Paardentuinen-Help mijn paddock is een modderpoel-houtsnippers--modder-modderpaddock-droge paddock

‘Mijn paddock is veranderd in een modderpoel, wat nu?’  Is wel zo een beetje de meest voorbijkomende hulpkreet die ik in mijn mailbox ontvang of in Facebook-groepen tegenkom. Zodra het een paar dagen regent breekt de paniek uit want plots staat je paard tot aan zijn kogels in de modder. 

Beter voorkomen dan genezen

Het spijt me je dit te vertellen, want dit antwoord komt met grote kans te laat, voorkomen is beter dan genezen. Wanneer je paddock in de herfst/winter periode is verandert in een modderige bende, dan is er weinig aan te doen. Tenzij je bereidt bent twee keer zoveel kosten te maken en/of dat de paddock bereikbaar is voor zwaar materieel zonder nog meer schade aan te richten dan er al is. Maatregelen om modder te voorkomen neem je bij voorkeur in de zomer of anderzijds droge periode waarin de bodem wel stabiel is.

Hoe ontstaat modder?

Gewoon..door heel veel water, zul je misschien denken. Maar dat is niet waar. Kijk buiten maar eens om je heen. Niet overal ontstaat modder bij hevige regenval. De aanleiding voor het ontstaan van modder is een gecompacteerde bodem. Het gebruik van zware machines of de intense puntsgewijze druk van paardenhoeven drukt kanaaltjes en poriën in de bodem dicht. Die verdichting vindt het snelste plaats waar de betredingsintensiteit het hoogst is. Bij entrees, voeder- en drinkplaatsen en veel gebruikte looppaden. Planten krijgen op die plaatsen geen kans om te groeien, waardoor dichtgedrukte kanaaltjes en poriën niet terug open gemaakt worden. De waterhuishouding verslechterd doordat water niet meer kan indringen in de bodem. Het gevolg is dat water als plassen blijft staan op het oppervlak. Door de intense betreding van tracks en paddocks hebben we altijd te maken met bodemverdichting. Het gebruik van tracks voorkomt echter verdichting in weides zodat grassen en kruiden zich daar kunnen ontwikkelen. Wil je water en modder op de track en de paddock tegengaan? Zorg dan dat het regenwater kan infiltreren en dat je de compactering van de bodem tegengaat.  Hoe? Door de ondergrond open te houden en de belasting te verspreiden over een groter draagvlak. Hieronder heb ik verschillende mogelijkheden uiteengezet.

Paardentuinen-Help mijn paddock is een modderpoel-houtsnippers--modder-modderpaddock-droge paddock

Links een zandondergrond. Zand heeft vrij grootte ronde tot hoekige korrels die zich bij druk nooit helemaal strak op elkaar laten persen. Hierdoor blijven er altijd open poriën waar water tussendoor kan.

In het midden een kleiondergrond. Klei bestaat uit veel kleinere deeltjes dan zand! Bovendien zijn kleideeltjes plat van vorm. Bij druk worden deze microscopische plaatjes op elkaar geperst en versmeerd de bodem tot een dichte laag waar water geen doorgang meer in vindt.

Rechts een kleiondergrond waarop een geotextiel en een laag lava is aangebracht. Lava bestaat uit heel grove korrels die water absorberen én de puntsgewijze druk van een hoef horizontaal uitspreiden. 

Modder voorkomen

Je kunt verschillende materialen gebruiken om modder voor de stallen, in de paddock of op de track te voorkomen. Hieronder worden verschillende materialen uiteengezet en de voor- en nadelen benoemd. Ook is er op basis van een casus een prijsindicatie gegeven. Let op: de genoemde prijzen zijn indicatief! Deze prijzen kunnen per locatie verschillen en zijn afhankelijk van: regio, huidige situatie, bereikbaarheid etc. Het geeft je wel inzicht in wat relatief duur of goedkoop is. De casus: er is uitgegaan van een track van 290 m2. De ondergrond bestaat uit sterk lemig zand.

1. Houtsnippers

Veel paardeneigenaren laten zich verleiden hun paddock te verbeteren met houtsnippers. Het is natuurlijk materiaal, ruikt heerlijk, is zacht én goedkoop! Om met behulp van houtsnippers een droge bovenlaag te creëren is een laagdikte van minimaal 15 cm benodigd. In deze voorbeeldpaddock komt dat neer op 43 kuub. Een kuub dennenschors (meest duurzame soort onder de houtsnippers, die langzaam verteerd) kost € 50,25.  Houtsnippers worden vaak zo op de bestaande ondergrond aangebracht.  Dus ook in dit voorbeeld. De totaalkosten komen dan neer op circa € 2185.88 wanneer je de snippers zelf uitrijdt én op hun plek harkt. Bedenk je goed dat je houtsnippers regelmatig moet vervangen. Afhankelijk van hoeveel paarden er overheen lopen kan dat jaarlijks zijn, of in ieder geval na circa 2-3 jaar.  Op dat moment is je investering al € 4371,75. Voor enkel het materiaal. Het gebruik van houtsnippers wordt door Paardentuinen sterk afgeraden, tenzij het enkel is voor een ligplek of eenmalige tijdelijke oplossing. Lees meer over houtsnippers in ‘De ellende van houtsnippers’ .

Paardentuinen-Help mijn paddock is een modderpoel-houtsnippers--modder-modderpaddock-droge paddock

2. Verharding

Voor de stal of in je schuilstal kan een verharding van tegels, klinkers of  betonplaten heel functioneel zijn.  Ook op grotere voerplaatsen is een verharding functioneel. Toepassing van zo een verharde ondergrond op een track, raad ik af gezien daar ook gerend word. Bovendien past het niet in de landschappelijke omgeving. Pas verharding bij voorkeur toe in de directe omgeving van het erf. Zo een stoep maakt de stal in de wintermaanden uitstekend bereikbaar met de kruiwagen en in korte tijd veeg je alle mest op. De kosten voor verharding zijn heel variabel. Stoeptegels zijn vaak gratis af te halen, evenals grindtegels die je met de betonzijde naar boven kunt leggen. In combinatie met gebakken klinkers levert dat ook nog eens een sfeervol beeld op. Zie de foto hieronder. Ga je betonplaten leggen, dan zijn de kosten een stuk hoger. Zowel in aanschaf, transport en aanleg. Het is niet nodig om de verharding super  vlak er in te leggen.  Wanneer de verharding  hier en daar wat ongelijk is, draagt het ook bij aan de gezondheid en natuurlijke slijtage van de hoeven. Wél is het belangrijk de verharding onder afschot te leggen. Zodat het water naar de omliggende open grond stroomt.

Paardentuinen-blog-Help mijn paddock is een modderpoel-verharding--modder-modderpaddock-droge paddock

3. Lavasteen

Lavasteen laat niet alleen water door, het neemt ook water op. De drainerende werking is dan ook uitstekend!  Om lavasteen toe te passen is ontgraven van de onderlaag niet nodig. Het non-boven geotextiel kan aangebracht worden op de klei om te voorkomen dat de lavasteentjes in de klei getrapt worden. Lavasteen heeft door zijn stevige structuur veel dragend vermogen en zorgt voor optimale drukspreiding. Je hoeft er geen dikke laag van aan te brengen. Afhankelijk van de waterdoorlaatbaarheid van de ondergrond volstaat een laag van 5-10 cm al snel, mits je modder voor bent! Zakt je paard al tot aan de kogels in prut, houdt dan maar rekening met het dubbele.  Er is voor onze casustrack van 290 m2 zo een 48 ton lavasteen nodig. Die bestaat uit een grove en fijne fractie. De totale aanlegkosten (aankoop lava, transport, non-woven geotextiel en uitvoering) bedragen circa € 5800,- incl btw. Dat komt neer op € 20,- / m2. Lavagranulaat is verkrijgbaar via De Beijer Groep BV in Dodewaard.

Een bijkomend voordeel is dat met uitmesten op lava er altijd wat lavasteentjes mee in de kruiwagen verdwijnen. Hiermee krijgt je composthoop een automatische toevoer van lavagruis dat je compost ten goede komt. Een andere fijne bijkomstigheid is dat lavasteen nauwelijks opvalt. Drie weken na aanleg is het kleurverschil tussen je track en verharde track nauwelijks nog op een luchtfoto waarneembaar.

 

Voorbeeld van een track van lavagranulaat

De lavatrack in de Paardentuin is aangelegd door Fransen v.o.f. uit Horssen.

 

4. Paddock roosters

Tot slot kun je ook aan de slag met paddock roosters. Paddock roosters zijn prettig om droge eilanden te vormen zoals voor een voerplek, in een schuilstal of voor de poort.  De Mudcontrol slabs zijn van hoogwaardige kwaliteit. Je kunt ze zelf eenvoudig plaatsen zonder voorbewerken van de ondergrond. De roosters zijn bovendien duurzaam en opnieuw herbruikbaar. Mudcontrol slabs kosten € 31,46 per m2 . Vanaf 210 m2 geldt er wel een kortingspercentage. Om 290 m2 van paddock roosters te voorzien, ben je € 8627,50 kwijt. Deze prijs is mogelijk inclusief levering. De investering is beduidend hoger dan een track van lava. Lavasteen is bovendien een natuurlijk materiaal dat natuurlijke hoefslijtage bevordert en de bodemstructuur verbeterd. Terwijl paddock roosters van kunststof zijn. Ook al zijn ze gerecycled, kunststof vergaat niet en het blijft in meer of mindere mate een afvalproduct. Gebruik ze spaarzaam.

Paardentuinen-blog-Help mijn paddock is een modderpoel-paddock roosters-CABKA paddockrooster-CABKA-modder-modderpaddock-droge paddock

3. Zand 

Zand laat veel beter water door dan klei. Het versmeerd niet en vormt daardoor een stabielere ondergrond. Zand draagt niet veel bij aan het verspreiden van de druk, maar verdicht minder snel.  Je dient de kleilaag af te graven tot op het zand, of in ieder geval tot circa 30 cm. Het ontgraven van de klei is niet in elke gemeente zonder meer toegestaan. Dit ‘wijzigen van het reliëf’ kan vergunningsplichtig zijn of in de APV worden verboden. Ben daar dus opmerkzaam op. Om te zorgen dat de paddock niet lager ligt dan de omgeving (waar als een wadi al het water naar toe loopt) moet je dus minimaal 30 cm zand terug aanbrengen. Soms is een geotextiel noodzakelijk om te voorkomen dat het zand (dat uit zwaardere deeltjes bestaat) mengt met de klei. Optioneel kan ook nog drainage worden aangebracht. De kosten lopen meestal uiteen van €25,- tot € 50,- per m2.

Paardentuinen-Help mijn paddock is een modderpoel-zand--modder-modderpaddock-droge paddock

6. Menggranulaat/ gebroken puin

Een laatste veel gekozen en geadviseerde oplossing is het maken van een puinpad. Echter de benaming ‘gebroken puin’ verteld al waar deze verhardingslaag uit bestaat, uit puin. Dat is puin afkomstig uit allerhande sloop projecten. Het bevat tevens resten van staal, glas, spijkers en hout. Het gebruik van gebroken puin is eigenlijk enkel te overwegen wanneer het puin afkomstig is uit een eigen project en slechts bestaat uit resten (gebakken) steen. Dan nog is het niet de best aan te bevelen keuze omdat het kalkhoudend materiaal bevat dat sneller tot verdichting leidt, waardoor er geen water door kan. Het moet dus zeker onder afschot aangebracht worden om plassen te voorkomen. Leveranciers van menggranulaat benadrukken dat het niet geschikt is voor decoratieve doeleinden en dat de samenstelling afhangt van het puin dat binnenkomt en gebroken wordt. Zelf vind ik het dan ook geen geschikt materiaal om aan te brengen als paddock/track verharding, zeker niet in het landschap.  Qua aanschafprijs is het ook niet bijzonder voordelig. Om een puinpad te maken moet de klei worden afgegraven. Hierbij wordt uitgegaan van een diepte van 10 cm om een puinpad van circa 15 cm aan te brengen, dat hoger ligt ten opzichte van het maaiveld. Per kuub kost menggranulaat circa €84. De totale aanlegkosten zouden voor onze casus track van 290 m2 al snel richting de € 6200,- gaan. De kosten per m2 zijn €21,-. Dat is niet goedkoper dan lava. Daarnaast bestaat het uit grondstoffen die niet goed zijn voor de bodem, het milieu en paardenhoeven (denk aan glasdeeltjes, metaal etc).

Advies nodig?

Ik hoop dat bovenstaande informatie je helpt bij het maken van een keuze. Heb je nog vragen, boek dan een adviessessie op locatie. Neem contact op via het contactformulier.

Vragen over de benodigde laagdiktes, fracties of materiaalkeuzes kunnen enkel beantwoord worden aan de hand van advies op locatie.

 

Laat een reactie achter